Lees voor

Meer over de visie op de energievoorziening

• geschikte locatie
• inzetbaarheid duurzame opwekmethoden
• flexibiliteit kernenergie
• geopolitiek
• verdrag van Kyoto
• opbouw elektriciteitsbehoefte
• kernenergie is nodig
• kerncentrales in de wereld

Geschikte locatie

Door milieurichtlijnen (zoals bijvoorbeeld de Kaderrichtlijn Water) is het steeds lastiger om geschikte locaties te vinden in het binnenland. Bijvoorbeeld omdat het koelwater uit centrales tot opwarming en daarmee verstoring van het ecologisch evenwicht in de grote rivieren zou leiden. Daarom gaan Europese energieproducenten bewust op zoek naar locaties aan de kust, waar voldoende koelingmogelijkheden door zeewater aanwezig zijn. Het is daarom logisch dat Nederland, met zijn uitgestrekte kustlijn, een steeds grotere rol gaat spelen in de Europese energievoorziening. Een rol als netto-exporteur biedt niet alleen economische kansen en werkgelegenheid in Nederland, het geeft Nederland ook een belangrijke rol in het veiligstellen van leveringszekerheid in Europa. Door uitbreiding van de transportcapaciteit van de elektriciteitsnetten tussen de landen kan Nederland een belangrijke bijdrage leveren aan de toekomstige leveringszekerheid.

Inzetbaarheid duurzame opwekmethoden

Verbetering van het Europese elektriciteitsnet draagt bij aan de inzetbaarheid van duurzame opwekmethoden: zo kunnen we het wisselende en deels onvoorspelbare aanbod van wind- en zonne-energie beter opvangen. Wind en zon zijn namelijk niet 24 uur per dag, 7 dagen in de week beschikbaar. Los van de nog altijd te hoge kostprijs, zijn wind en zon niet 24/7 beschikbaar: zo is een windmolen op land slechts 22 % van de tijd inzetbaar en op zee slechts 30 % van de tijd.

Bron: RWE 2010

De grafiek laat het volgende zien:

Op de verticale as het elektrisch vermogen en op de horizontale as de tijd. De drie gekleurde lijnen geven de verschillende soorten centrales aan:

• zwarte lijn --> moderne steenkoolcentrale
• blauwe lijn --> een nieuwe gascentrale
• rode lijn --> een moderne kerncentrale

Flexibiliteit kernenergie

Het is een wijdverbreide misvatting dat een kerncentrale niet regelbaar is. Binnen 10 minuten kan een nieuw type kerncentrale tot 60% worden teruggeschakeld.
Kernenergie is dus flexibel inzetbaar. Het wordt alleen nog niet of weinig gebruikt (in Frankrijk overigens wel). Dit komt doordat deze bron van energie relatief gezien de goedkoopste is als gekeken wordt naar de variabele kosten. In de toekomst wijzigt dit als de ontwikkeling van duurzame energiebronnen zover is dat het aanbod dermate groot is en het daarmee prijstechnisch interessant is om kernenergie af te regelen.

Geopolitiek

Nederland houdt zijn invloed in overlegorganen als het Internationaal AtoomEnergie Agentschap (IAEA). Organisaties als Euratom (European Atomic Energy Community) en IAEA spelen een belangrijke rol in de gehele nucleaire industrie. Zo stelt IAEA richtlijnen op over veiligheid en houdt men toezicht op de verspreiding van radioactieve materialen. Dat is niet alleen belangrijk voor energievoorziening, maar ook voor bijvoorbeeld medische en industriële toepassingen.
Met de bouw van nieuwe kerncentrales blijft Nederland ook voor buitenlandse partners een belangrijke speler in de nucleaire sector. Wil Nederland een serieuze gesprekspartner blijven, ook ten behoeve van bijvoorbeeld de Hoge Flux Reactor (productie van medische isotopen), dan moet Nederland zich ook open blijven stellen voor nucleaire opwekking van energie.

Verdrag van Kyoto

Nederland heeft kernenergie nodig om de voor 2020 geformuleerde klimaatdoelstellingen te kunnen halen. Nederland is altijd een betrouwbare partner geweest als het gaat om Europese / Wereldwijde afspraken. Deze zijn vastgelegd in meerzijdige verdragen (o.a. het Verdrag van Kyoto). Zonder inzet van kernenergie wordt het moeilijk om de doelstellingen die in deze verdragen vastliggen te realiseren tegen voor Nederland acceptabele kosten.

Opbouw elektriciteitsbehoefte

Het is een feit dat meer dan 30% van de elektriciteitsbehoefte van Europa wordt voorzien met kernenergie en dat is opgebouwd vanaf het begin van de jaren ‘70.

Ondanks alle besparingsinitiatieven blijft de vraag naar energie toenemen, ook in Europa. En dat terwijl een deel van de bestaande productiecapaciteit op termijn vervangen moet worden.
Duurzame energieopwekking groeit niet snel genoeg om die vraag op korte termijn op te kunnen vangen. Zeker als we straks massaal overstappen op elektrische auto’s! Investeren in nieuwe productiecapaciteit is dus nodig. Kernenergie is daarbij een stabiele, schone, betaalbare en betrouwbare keuze.

Verder is kernenergie nodig, omdat:

• een kerncentrale geen CO2 uitstoot. Met een vermogen van 2500 MW voorkomt een kerncentrale ten opzichte van een fossiele centrale een CO2-uitstoot van 10 miljoen ton
• kernenergie bijdraagt aan verbetering van het lokale milieu (geen emissies van fijnstof, SO2 of NOx)
• we door te investeren in kerncentrales in plaats van kolencentrales minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en de aanvoer daarvan vanuit soms onstabiele regio’s
• het volume van splijtstof veel kleiner is dan het volume van bijvoorbeeld steenkool. Energie van 1 kg splijtstof staat gelijk aan 2,8 miljoen kg steenkool, dit zijn 700 vrachtwagens
• een kerncentrale relatief minder ruimte in beslag neemt (geen grote kolenberg als tussenvoorraad meer nodig en geen ruimte benodigd voor afgevangen vliegas)
• de hoeveelheid resterend afval beheersbaar is
• het radioactieve afval geïsoleerd kan worden gehouden van het milieu tot in de verre toekomst
• kernenergie ten opzichte van de achtergrondstraling nagenoeg geen bijdrage levert (<0,1%)
• kernenergie een lage variabele kostprijs heeft en concurrerend is ten opzichte van andere bronnen
• kernenergie de potentie heeft om nog duizenden jaren te voorzien in onze energievraag
• kernenergie (naar de huidige stand der techniek en bij naleving van veiligheidsvoorschriften) de kleinste bijdrage heeft in te betreuren slachtoffers ten opzichte van andere vormen van energieproductie
• het veilig en streng gecontroleerd gebruik van kernenergie in ontwikkelde landen als Nederland kansen biedt aan de zich ontwikkelende landen om toegang te krijgen tot elektrische energie zowel uit fossiele als duurzame bronnen
• het zorgt voor een gevarieerde schone brandstofmix en voor een betaalbare en betrouwbare energievoorziening
• het zorgt voor meer stabiliteit van de prijs van elektriciteit, de leveringszekerheid en leveringsbetrouwbaarheid door spreiding van de energiebronnen
• het van alle opwekvormen de laagste externe kosten heeft (dat wil zeggen gerelateerd aan schade aan de gezondheid en de (lokale) omgeving)
• de prijs van de brandstof maar een klein deel uitmaakt van de elektriciteitskosten (10%). Hierdoor werken prijsschommelingen slechts marginaal door in de prijs voor bedrijven en consumenten. 

Kerncentrales in de wereld

In Nederland halen we zo’n 9% van onze stroom uit kernenergie. Ongeveer 4% komt uit Borssele en 5% importeren we.
In Europa scoren landen zoals Duitsland (28%), België (55%), Frankrijk (77%) veel hoger.
Wereldwijd stelt de Nederlandse kernenergie productie niet veel voor. Alleen al in onze buurlanden zijn meer dan honderd kerncentrales gebouwd.
En als alle bestaande plannen voor nieuwe centrales worden uitgevoerd, zitten we tegen 2030 wereldwijd aan een verdubbeling.
Er werden anno 2010 63 kerncentrales gebouwd.
Het merendeel wordt gebouwd binnen de gestelde bouwtijd en budget. De verwachting is dat het aandeel kernenergie in de wereld zal stabiliseren rond de 25% van de mondiale brandstofmix.

Bron: World Nuclear Oganisation, 2010